اختلال افسردگی فصلی

 
این سندرم نوعی از افسردگی است که به تغییرات فصول سال بستگی دارد و با دوره هایی تکرار شونده از ‏خلق پایین وافسردگی  تعریف می شود.‏

‎ SADاولین بار سال 1984 معرفی شد.‏‎ ‎روزنتال دانشمندی بودکه  متوجه شد برخی از بیماران افسرده با سفر ‏به جنوب و نقاطی که روزهای طولانی تری دارند احساس بهبودی می کنند.‏

این بیماری غالب اوقات در فصل پاییز آغاز وتا اواخر زمستان ادامه می یابد. البته موارد کمتری ممکن است که ‏این بیماری در بهار و یا اوایل تابستان شروع گردد. در هردو حالت علایم بیماری در ابتدا خفیف بوده و به مرور ‏شدت می یابد.‏


علایم ونشانه های بیماری:‏

احساس افسردگی درتمام روز؛  ‏

عدم تمایل به انجام فعالیت هایی که فرد قبلا از آن ها لذت می برده است؛

کاهش انرژی؛  ‏

مشکلات خواب؛ ‏

تغییرات اشتها و وزن؛ ‏

احساس اضطراب، سستی و تنبلی؛

عدم توانایی در تمرکز بر روی مسائل مختلف؛

تجربه احساساتی مثل ناامیدی ، بی ارزشی و یا حتی گناه ؛

بروز افکار آسیب زدن به خود و یا مرگ وخودکشی؛

SAD‏ وقتی در پاییز وزمستان رخ می‎ ‎دهد، علایم آن بیشتر شامل افزایش تمایل به خواب ، ولع به مصرف     ‏
کربوهیدرات ها، افزایش وزن وکاهش انرژی است. اما اگر در بهار وتابستان آغاز گردد علایم ‏بیشتر شامل بی خوابی ، کاهش اشتها و وزن و اضطراب و تحریک پذیری است.‏
این تغییرات فصلی گاهی در بیماران دو قطبی هم دیده می شود که این بیماران در فصول بهار وتابستان ‏سرخوش‎ ‎می شوند اما در پاییز و زمستان به سمت افسردگی می روند.‏

‏:‏SAD ‎علل بروز بیماری

آنچه مسلم است عوامل مختلفی در بروز این بیماری موثرند؛ اما وجود برخی عوامل اثبات شده اند:‏

• تغییر در ریتم طبیعی بدن (‏Circadian rhythm ‎‏ ) : کاهش نور در فصول پاییز وزمستان ‏باعث اختلال درساعت درونی بدن وتغییر در ترشح نوروترانسمیترهای مغزی واحساس ‏افسردگی می گردد.‏
در افراد سالم میزان ترشح ملا تونین در فصول مختلف سال یکسان است، ولی در افراد دچار ‏SAD‏ تغییرات فصلی باعث اختلال و عدم تعادل در سطوح ملاتونین بدن می شود و ‏
در الگوی خواب وخلق وخوی فرد موثر است. درواقع هرچه طلوع آفتاب زودتر باشد ترشح ‏ملاتونین هم زودتر است.‏

• سروتونین عامل دیگری است که کاهش نور باعث افت سطح آن در خون وشروع افسردگی ‏می گردد.‏

• عامل دیگری که گفته می شود در بروز بیماری موثر است، کمبود ویتامین ‏D‏ است، اگرچه ‏هنوز مطالعات در این زمینه ادامه دارد.‏

• ژنتیک: برخی معتقدند تفاوت های ژنتیکی از دو طریق باعث مستعد شدن افراد به بیماری ‏می شود: اولین مورد تفاوت در ژن های مربوط به ‏‎  Circadian rhythm‏ و مورد بعدی ‏تفاوت در ژن های مربوط به حساسیت شبکیه چشم به نور یا فتو پیگمان ها می باشد.‏

عوامل خطرزا:‏

درخانم ها بیشتر از آقایان دیده می شود؛

دربالغین جوان بیش از سالمندان دیده می شود؛

افرادی که بیماری ‏SAD‏ دارند احتمال ابتلا به این بیماری یا سایر انواع افسردگی در ‏بستگانشان بیشتر است؛

در کسانیکه سابقه ‏‎ ‎افسردگی شدید یا بیماری دو قطبی دارند علایم بیماری ‏SAD‏ شدیدتر ‏است؛

زندگی در نواحی با عرض جغرافیایی بالا یعنی نزدیک به دو قطب و دور از خط استوا که ‏میزان ‏
نور درزمستان ها کمتر است، احتمال بروز بیماری را بیشتر می کند. ‏

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد ؟ ‏ ‏

اینکه هرکدام از ما گاهی احساس افسردگی وبی حوصلگی داشته باشیم امری طبیعی است؛ اما هرگاه این ‏زمان طولانی شد و بر روی عملکرد و زندگی طبیعی فرد تاثیر گذاشت باید به پزشک مراجعه کند.‏


درمان:‏

درمان این بیماری مانند سایر انواع افسردگی ها استفاده هم زمان از روانکاوی ودارو درمانی است. البته در این ‏مورد از فتوتراپی یا نور درمانی هم استفاده می شود.‏
 
UP