مقابله با استرس در دوران کرونا

 
 
دکتر زهره امراللهی (روان پزشک)‏


شیوع ویروس کرونا در سال 2020 منجر به افزایش احساسات ناخوشایندی چون اضطراب، ترس، غم، خشم، ‏نا امیدی، سردرگمی، تنهایی و افسردگی شده است و در حال حاضر همه با هم در حال گذراندن دوران ‏تروماتیکی هستیم .

 آنچه که اثرات این تروما را بیشتر می کند نامشخص بودن پایان این پاندمی (همه گیری) ‏است. در چنین شرایطی به وجود آمدن اضطراب  و نگرانی اجتناب ناپذیر است و راه سالم اما دشوار آن است ‏که اضطراب ایجاد شده به وسیله تهدید کنونی را تاب بیاوریم چرا که راهی برای فرار از این شرایط وجود ‏ندارد و این که تمام دنیا و اکثر انسان ها به نوعی درگیر تبعات این ویروس شده اند.

چاره ای جز این وجود ‏ندارد که ایستاد و با راه کار های درست و دفاع های روانی سالم با آن جنگید و این بحران را گذراند.‏

مواجه شدن با حجم زیادی از اطلاعات درست و نادرست منجر به غالب شدن احساس ترس می شود؛ از ‏تبعات غالب شدن ترس ناکارآمد شدن سرمایه های روان شناختی افراد از جمله امیدواری، خوش بینی و خود ‏کار آمدی است.
 ترس از ابتلا به ویروس این سرمایه را به چالش می کشد و اگر بین ترس و این سرمایه توازن ‏وجود نداشته باشد فرد به سمت نا امیدی و بدبینی و ناتوانی می رود. نتیجه آن، رفتار های آسیب رسان مثل ‏مصرف مواد مخدر و الکل، پرخاشگری کلامی و فیزیکی می باشد.
  
گاهی نیز برخی افراد که وانمود می کنند ‏که سرمایه های روان شناختی غنی دارند، از آن طرف بام می افتند و به سمت خوش خیالی، امیدواری و خود ‏کار آمدی کاذب می روند که منجر به رفتارهای بی مهابا به صورت  عدم رعایت اصول و موازین بهداشتی در ‏برخورد با این ویروس می گردد.‏

آن چه که باید به صورت سالم اتفاق بیفتد استفاده درست و کارآمد از امیدواری، خوش بینی و خود کارآمدی ‏است تا با استفاده درست از این سرمایه های روان شناختی، ترس و اضطراب های ناشی از کووید 19 با ‏حداقل اثر آسیب رسان روی روان سپری شود.‏

به مجموعه رفتار هایی که برای مقابله با موقعیت استرس آور به کار برده می شود مکانیسم های مقابله ای می ‏گویند. این مکانیسم ها  یا مسئله مدار هستند یا هیجان مدار. در حالت مساله مدار برای حل مشکل با بررسی ‏دقیق ابعاد آن  چاره اندیشی می کنیم؛ برای مثال مشورت با متخصصین این حوزه، جمع آوری اطلاعات ‏درست، و غیره.

در وضعیت هیجان مدار برای مدیریت هیجانات ناشی از رویارویی با عامل تهدید دست به ‏عملی خاص می زنیم مثلا درد و دل با دوستان و مثبت اندیشی که رفتار سالمی است. نمونه ای از رفتار ‏هیجان مدار ناسالم  مصرف مواد مخدر و الکل است.‏


در این قسمت تعدادی از روش های مساله مدار و هیجان مدار سالم که برای کنترل اضطرابمان مفید هستند ‏را توضیح می دهیم.‏


اقدامات زیر می توانند به طور قابل ملاحظه ای کمک کنند تا در چنین شرایط طاقت فرسایی آرام بمانیم.‏

‏1.‏ تمام اقدامات پیش گیرانه ممکن علیه این ویروس را که توسط نهاد های علمی و دولتی توصیه شده ‏اند، انجام دهید.
 این کار علاوه بر این که شانس ما را برای این که بیمار نشویم افزایش می دهد، ‏حس وفاداری به گروه را نیز در ما برمی انگیزد که در دوره های سختی همواره ما را قوی تر می کند.‏

‏2.‏ کمیت و کیفیت اطلاعاتی را که هر روز در معرض اش می قرار می گیرید را پالایش کنید. این خوب ‏است که در جریان اخبار باشید اما این که اجازه بدهید زیر بار این اطلاعات از پا دربیایید مطلوب ‏نیست.
 بنابراین بهتر است به جای پرسه زدن در اینترنت و جمع آوری اطلاعات از وب سایت های ‏تصادفی و ناشناخته، وب سایت های معتبر و وابسته به وزارت بهداشت را بخوانید.‏

‏3.‏ نگرانی هایتان را بیماری تلقی نکنید. ناراحتی هیجانی که ممکن است این روز ها احساس کنید، ‏اختلالات روان پزشکی نیستند. این احساس ها همان چیزی هستند که فروید به آن ها اضطراب ‏خودکار می گفت و عبارت است از احساس ناراحتی که افراد در پی محرک های بسیار ترسناک تجربه ‏می کنند.
 
این ترس ها اختلال هراس (فوبیا) نیستند. در واقع نبود ترس در این شرایط است که ‏بیشتر ممکن است مساله دار باشد. ممکن است کمی افراطی به نظر برسد اما پیشنهاد می کنم آرام ‏بگیرید و به خودتان اجازه بدهید که مضطرب باشید.‏

4.‏ بین فاصله گذاری فیزیکی و فاصله گذاری اجتماعی تمایز بگذارید. ما باید ازتماس نزدیک با دیگران ‏خودداری کنیم تا شانس ابتلا خود و شیوع بیماری را کمتر کنیم.

 اما این موضوع را نباید با فاصله ‏گذاری اجتماعی اشتباه بگیریم که ما را منزوی می کند و در معرض خیالات آشفته کننده قرار می ‏دهد. خوش بختانه وجود رسانه های اجتماعی (مجازی) این امکان را برای ما فراهم کرده است که با ‏آنان که دوستشان داریم تمام  شکل های ارتباطی، به جز تماس فیزیکی، را داشته باشیم. حتی اگر به ‏این امکانات هم دسترسی نداشته باشیم هنوز همان تماس تلفنی قدیمی خودمان را داریم.‏


‏5.‏بخشی از حواستان را به موضوعاتی غیر از بحران سلامت عمومی فعلی معطوف کنید.
در خانه کار ‏کنید. مراقب آشفتگی های اطرافتان باشید. اگر در کنار اعضای خانودتان زندگی می کنید با آن ها ‏بازی کنید، آشپزی کنید، یا با آن ها برقصید. این کار سر زندگی را به شما باز می گرداند و برای همه ‏نشاط به ارمغان می آورد ، همچنین پیوند های خانوادگی را مستحکم می کند.

 اگر به هر دلیلی تنها ‏زندگی می کنید به دیگران تلفن کنید، تلویزیون تماشا کنید و برای خودتان آواز بخوانید. آواز خواندن ‏احساس تنهایی را به طرز چشم گیری کاهش می دهد.‏


 
UP